[اختصاصی] بعد از وفات و یا شهادت امام زمان چه اتفاقی می افتد؟

[اختصاصی] بعد از وفات و یا شهادت امام زمان چه اتفاقی می افتد؟

بسم الله الرحمن الرحیم

با بررسی در کتاب های روایی که از کلام اهل بیت جمع آوری شده است ما به سه نوع روایت رسیدیم.که این سه نوع به ترتیب زیر می باشند:

  1. بعد از وفات یا شهادت امام زمان دوازده مهدی می آیند.

  2. بعد از وفات یا شهادت امام زمان به چهل روز قیامت صورت می گیرد.

  3. بعد از وفات یا شهادت امام زمان رجعت صورت میگیرد.

 

که ما در این شماره فقط روایت قسم اول را بررسی می کنیم.در این قسمت فقط یک روایت پیدا کردیم که شیخ طوسی در کتاب الغیبه آن را نقل کرده است و به شرح زیر است:

أخبرنا جماعۀ ، عن أبی عبد الله الحسین بن علی بن سفیان البزوفری ، عن علی بن سنان الموصلی العدل، عن علی بن الحسین ، عن أحمد بن محمد بن الخلیل ، عن جعفر بن أحمد المصری ، عن عمه الحسن۵بن علی، عن أبیه، عن أبی عبد الله جعفر بن محمد ، عن أبیه الباقر ، عن أبیه ذی الثفنات سید العابدین،عن أبیه الحسین الزکی الشهید ، عن أبیه أمیر المؤمنین علیه السلام قال:قال رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم – فی اللیلۀ التی کانت فیها وفاته – لعلی علیه السلام: یا أبا الحسن أحضر صحیفۀ ودواه.فأملا رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم وصیته حتى انتهى إلى هذا الموضع فقال: یا علی إنه سیکون بعدی اثنا عشر إماما ومن بعدهم إثنا عشر مهدیا ، فأنت یا علی أول الاثنی عشر إماما سماک الله تعالى فی سمائه: علیا المرتضى، وأمیر المؤمنین، والصدیق الأکبر،والفاروق الأعظم، والمأمون، والمهدی، فلا تصح هذه الأسماء لاحد غیرک. یا علی أنت وصیی على أهل بیتی حیهم ومیتهم، وعلى نسائی: فمن ثبتها لقیتنی غدا، ومن طلقتها فأنا برئ منها، لم ترنی ولم أرها فی عرصۀ القیامۀ، وأنت خلیفتی على أمتی من بعدی. فإذا حضرتک الوفاه فسلمها إلى ابنی الحسن البر الوصول، فإذا حضرته الوفاه فلیسلمها إلى ابنی الحسین الشهید الزکی المقتول، فإذا حضرته الوفاه فلیسلمها إلى ابنه سید العابدین ذی الثفنات علی، فإذا حضرته الوفاه فلیسلمها إلى ابنه محمد الباقر،فإذا حضرته الوفاه فلیسلمها إلى ابنه جعفر الصادق، فإذا حضرته الوفاه فلیسلمها إلى ابنه موسى الکاظم، فإذا حضرته الوفاه فلیسلمها إلى ابنه علی الرضا، فإذا حضرته الوفاه فلیسلمها إلى ابنه محمد الثقۀ التقی، فإذا حضرته الوفاه فلیسلمها إلى ابنه علی الناصح، فإذا حضرته الوفاه فلیسلمها إلى ابنه الحسن الفاضل، فإذا حضرته الوفاه فلیسلمها إلى ابنه محمد المستحفظ من آل محمد علیهم السلام. فذلک اثنا عشر إماما، ثم یکون من بعده اثنا عشر مهدیا ،فإذا حضرته الوفاه فلیسلمه إلى ابنه أول المقربین له ثلاثۀ أسامی: اسم کإسمی واسم أبی وهو عبد الله وأحمد، والاسم الثالث: المهدی، هو أول المؤمنین.

از امیر المومنین علیه السلام روایت است که فرمود: پیغمبر در همان شبی که از دنیا رفتند دستور دادند که کاغذ و دواتی بیاورند.پس شروع به نوشتن »وصیت خود کرد تا به اینجا رسید و فرمود:ای علی بعد از من دوازده امام خواهد بود و بعد از آنها دوازده مهدی؛ ای علی تو اولین امام از آن ائمه دوازدهگانه هستی که خداوند در آسمانش تو را بچندین نام نامگذاری کرده است:مرتضی؛امیر المومنین؛صدیق اکبر؛فاروق اعظم؛المأمون؛المهدی پس هیچ یک از این اسامی شایسته شخصی غیر از تو نیست. ای علی تو وصی من بر اهل بیت من هستی و بر زنان من چه مرده و چه زنده؛ پس هر آنکه را که نگه داری به دیدار من آید و هر آنکه را که طلاق دهی از آنان من نیز از وی بریء هستم.نه آن زن مرا درقیامت خواهد دید و نه من وی را! ای علی تو خلیفه من در امت من هستی ، هر گاه وفاتت رسید ، خلافت را به پسرم حسن نیکوکاروصول واگذار کن ، هر گاه وفاتش رسید آن را به پسرم حسین شهید زکی مقتول واگذار کند ، هر گاه وفاتش رسید آن را به پسرش علی ذی الثفنات واگذار کند ، هر گاه وفاتش رسید آن را به پسرش محمد باقر واگذار کند ، هر گاه وفاتش رسید آن را به پسرش جعفر صادق واگذار کند ، هر گاه وفاتش رسید آن را به پسرش موسی کاظم واگذار کند ، هر گاه وفاتش رسید آن را به پسرش علی رضا واگذار کند ، هر گاه وفاتش رسید آن را به پسرش محمد ثقه تقی واگذار کند ، هر گاه وفاتش رسیدآن را به پسرش علی ناصح واگذار کند ، هر گاه وفاتش رسید آن را به پسرش حسن فاضل واگذار کند ، هر گاه وفاتش رسید آن را به پسرش محمد مستحفظ از آل محمد (ص) واگذار کند ، پس آنها دوازده امام هستند . سپس بعد از او دوازده مهدى مى باشند . هر گاه وفات محمد مهدی رسید آن را به پسرش اول مقربین واگذار کند ، براى او سه اسم است . یک اسمش مانند اسم من ، و اسم دیگرش اسم پدرمن است ، و آن عبد الله و احمد است ، و نام سوم مهدى است . و او اولین مومنان است.[۱]

 

بررسی تطبیقی حدیث وصیت

این روایت به حدیث وصیت معروف شده است.اما ایا این روایت صحیح است و یا نه؟

طبق این روایت ما باید بیست و چهار امام داشته باشیم.آیا ما دوازده امامی هستیم و یا بیست و چهار امامی؟

آیا امام زمان پسری دارد که بعد از پدرشان خلیفه و امام می شود؟

آیا قیامت بعد از وفات امام بیست و چهارم اتفاق می افتد؟

پس لازم شد که این روایت را به صورت دقیق موشکافی بکنیم.در فقه شیعه برای دقت در صحت یک روایت باید روایت را از لحاظ سند و همچنین از لحاظ متن آن را بررسی بکنیم.

سند روایت

بعضی ها ادعا کرده اند که سند این روایت صحیح می باشد. اما قبل از هر چیز باید بدانیم سند صحیح طبق سخن علامه عبد الهادی الفضلی در اصول الحدیث و نیز سخن شهید ثانی بزرگوار درکتاب البدایۀ فی علم الدرایۀ و نیز در الوجیزه فی علم الدرایۀ از برای مرحوم بهبهانی و مقباس الهدایۀعلامه مامقانی و بزرگان دیگر، یعنی:حدیثی که تمامی روات آن ۱٫شیعی امامی ۲٫عادل ۳٫ضابط(دقیق در روایات) بوده باشد.

علامه عبد الهادی الفضلی می نویسد:حدیث صحیح همان حدیث مسنَد است که سلسله سند آن درنهایت به معصوم می رسد که صاحب حدیث است ولی با این شرط که تمامی روات از این شروط برخوردار باشند که: شیعی امامی و عادل وضابط در حفظ ونقل حدیث بوده باشند.[۲]

طبق تفحصی که خود این حقیر و همچنین سایر افرادی که در ارتباط با این فرقه گمراه هستند بر سنداین روایت داشته اند همگی شاهد بوده ایم که سند این روایت جزو ضعیف ترین اسناد روایی می باشد.

أخبرنا جماعۀ ، عن أبی عبد الله الحسین بن علی بن سفیان البزوفری ، عن علی بن سنان الموصلی العدل ، عن علی بن الحسین ، عن أحمد بن محمد بن الخلیل ، عن جعفر بن أحمد المصری ،عن عمه الحسن بن علی، عن أبیه، عن أبی عبد الله جعفر بن محمد الصادق.

در این روایت بغیر از جماعۀ[۳] و ابی عبد الله البزوفری هیچ یک از روات نه شیعی بودنشان و نه حافظ و ضابط بودنشان ثابت نیست چون اصلا در کتب رجالی ذکر نشده اند!

 

نگرشی در متن روایت

با غض نظر از آنچه که در سند روایت گفتیم، حتی وقتی به متن روایت رجوع می کنیم متن آن را مضطرب می بینیم .

این اضطراب در روایت را در بیش از پنج جا می بینیم اما مافقط سه موقف و مقام را بیان می کنیم.

 

مقام اول

در ابتدای روایت مذکوره، نبی اکرم می فرماید:

فأنت یا علی أول الاثنی عشر إماما سماک الله تعالى فی سمائه: علیا المرتضى ، وأمیر المؤمنین،والصدیق الأکبر ، والفاروق الأعظم ، والمأمون ، والمهدی ، فلا تصح هذه الأسماء لاحد غیرک .

ای علی تو اولین امام از آن ائمه دوازدهگانه هستی که خداوند در آسمان خود تو را بچندین نام نامگذاری کرده است:مرتضی؛امیر المومنین؛صدیق اکبر؛فاروق اعظم؛ المأمون؛المهدی پس هیچ یک از این اسامی شایسته شخصی غیر از تو نیست

در اینجا نبی اکرم اسم «مهدی» را تمام و کمال مختص امیر المومنین علیه السلام اعلان کرده که تنها کسی که این اسم برازنده وی است،علی بن ابی طالب است و احدی حق ندارد غیر از او این اسم را بر خود نهد!

حال آنکه در ادامه روایت باز هم از همین اسم استفاده شده و سیزده مهدی دیگر نیز خلق می شوند!.

 

مقام دوم

یا علی أنت وصیی على أهل بیتی حیهم ومیتهم، وعلى نسائی: فمن ثبتها لقیتنی غدا، ومن طلقتها فأنا برئ منها، لم ترنی ولم أرها فی عرصۀ القیامۀ، وأنت خلیفتی على أمتی من بعدی.

ای علی تو وصی من بر اهل بیت من هستی و بر زنان من چه مرده و چه زنده؛ پس هر آنکه را که نگه داری به دیدار من آید و هر آنکه را که طلاق دهی از آنان من نیز از وی بریء هستم.نه آن زن مرا درقیامت خواهد دید و نه من وی را! ای علی تو خلیفه من در امت من هستی.

در اینجا سوالی مطرح می شود که منظور از دیدن چه نوع دیدنی است(لم ترنی ولم أرها فی عرصۀ القیامۀ).در خصوص این جمله احتمالاتی است و آن اینکه اگر منظور دیدن ظاهری عادی است که این جمله اشتباه است چون در روز قیامت همه مردم حتی کفار پیامبر را می بینند و پیامبر انها را هم می بینند.یا شاید منظوراز دیدنشفاعت کردن است باز هم این جمله درست نمی شود چون که در روز قیامت فقط پیامبر و اهل بیت هستند که شفاعت می کنند و کسی پیامبر را شفاعت نمی کند پس کلمه «لم ترنی»اشتباه است.

اما یک اشکال دیگر و این اشکال یکاشکال ادبیاتی است حرف «لم» اگر بر فعل مضارع وارد شود معنای ماضی می دهد در صورتی که سیاق کلام درباره قیامت و آینده است و نه گذشته.

 

مقام سوم

در برداشت روایت همانطور که اشاره کردیم یک غرض و اشتباه همراه با تعمدی دیده می شودکه باید به آن تأکید کرد و آن اینکه از اساس این ویژگی هایی که نبی اکرم در این حدیث می فرماید:

له ثلاثۀ أسامی : اسم کإسمی واسم أبی وهو عبد الله وأحمد ، والاسم الثالث : المهدی ، هو أول المؤمنین

همه ضمایر مذکوره در این قسمت بر می گردد به شخص امام زمان ونه اول المقربین در روایت.

در حالی که شیخ طوسی در همین کتاب الغیبۀ در قسم علائم الظهور در صفحه ۴۵۴ می نویسد:عن حذیفۀ قال : سمعت رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم وذکر المهدی فقال :إنه یبایع بین الرکن والمقام ، اسمه أحمد و عبد الله والمهدی ، فهذه أسماؤه ثلاثته.

حال آنکه دیدیم از اساس این القاب مذکروه از برای امام زمان علیه السلام بوده و ربطی به اول المقربین در حدیث وصیت ندارد.

حال با فرض صحیح بود ناین روایت از لحاظسند و متن آن آیا این دوازده مهدی امام هستند یا نه؟

.شیخ صدوق روایت می کند:

عن أبی بصیر قال : قلت للصادق جعفر بن محمد علیهما السلام یا ابن رسول الله إنی سمعت من أبیک علیه السلام أنه قال : یکون بعد القائم اثنا عشر مهدیا.

فقال : إنما قال : اثنا عشر مهدیا ، ولم یقل : إثنا عشر إماما ، ولکنهم قوم من شیعتنا یدعون الناس إلى موالاتنا ومعرفۀ حقنا .

از ابوبصیر روایت است:بإمام صادق علیه السلام گفتم:ای پسر رسول خدا من از پدرت شنیدم که گفت:بعد از قائم دوازده مهدی وجود خواهد داشت.

پس امام صادق علیه السلام فرمود:پدرم فقط گفته است دوازده مهدی و نگفته است دوازده امام!ولی آنها صرفاً قومی از پیروان ما هستند که مردم را به موالات ما و معرفت حق ما دعوت می کنند. [۴]

یعنی حتی بفرض ثبوت روایت این دوازده نفر افرادی عادی ولی از شیعیان مطیع ائمه علیهم السلام هستند که نه از جانب خداوند امامتی دارند و نه ایمان به امامت آنها واجب است.

 
[۱] الغیبۀ-الشیخ أبوجعفر الطوسی-ص ۱۵۱ – مؤسسۀ المعارف الإسلامیۀ – قم المقدسۀ
[۲] اصول الحدیث-علامه عبد الهادی الفضلی-ص ۱۰۷ – مؤسسۀ أم القرى للتحقیق والنشر – بیروت
[۳] که دسته روات عمدتا مورد اعتمادی است که شیخ طوسی از آنها از بزوفری نقل روایت می کرده است
[۴] کمال الدین وتمام النعمۀ-ص ۳۵۸ – مؤسسۀ النشر الإسلامی التابعۀ لجماعۀ المدرسین

 

نویسنده : حجت الاسلام بریچی

دانلود نسخه پی دی اف این مقاله دانلود

درباره نویسنده

اگر انسان هایی که مامور به ایجاد تحول در تاریخ هستند از معیارهای عصر خویش تبعیت کنند ، دیگر تحولی در تاریخ اتفاق نخواهد افتاد . @ شهید آوینی

مطالب مرتبط

8 نظر

  1. عرفان

    سلام مطلب خیلی مفیدی بود امیدوارم از این دست مطالب بیشتر در سایت ببینیم، قرار دادن فایل پی دی اف مطلب هم کار خوبی بود

    پاسخ
  2. حسين بریچی

    سلام علیکم
    با تشکر از برادر عرفان ان شاءالله شماره دوم و سوم این مطلب را سعی می کنم تا چند روز دیگر اماده بکنمما را دعا کنید.

    پاسخ
  3. ‍پینگ بک: وب سایت مسجد امام موسی بن جعفر علیه السلام – اختصاصی الکاظم +نسخه PDF مقاله بعد از وفات و یا شهادت امام زمان چه اتفاقی می افتد؟

  4. ‍پینگ بک: وب سایت مسجد امام موسی بن جعفر علیه السلام – اختصاصی الکاظم +نسخه PDF مقاله بعد از وفات و یا شهادت امام زمان چه اتفاقی می افتد؟

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.